Nazwisko Kowalski nosi w Polsce 129 508 osób – to 2. miejsce wśród najczęstszych nazwisk. Poniżej zebraliśmy to, co o jego pochodzeniu i występowaniu podaje Internetowy słownik nazwisk w Polsce Instytutu Języka Polskiego PAN – każda informacja ma wskazane źródło.
Co oznacza nazwisko Kowalski?
Słownik IJP PAN podaje kilka prawdopodobnych motywacji i nie sprowadza genezy do jednej wersji:
- od przymiotnika „kowalski” (nazwisko odzawodowe, związane z zawodem kowala),
- od nazw miejscowych typu Kowal, Kowale, Kowalskie,
- od nazwy osobowej Kowal.
Forma żeńska: Kowalska. Poza granicami Polski IJP PAN notuje formę adaptacyjną Kowalsky. Skoro tak wiele rodzin nosi to nazwisko, nie wynika z niego, że wszyscy Kowalscy są spokrewnieni.
Najstarsze zapisy
Najstarszy zapis wskazany przez IJP PAN pochodzi z 1357 roku: „Kowalski” (Słownik staropolskich nazw osobowych, t. III, s. 114). To najstarsza wzmianka w wykorzystanych źródłach, a nie data powstania nazwiska.
| Rok i zapis | Odwołanie |
|---|---|
| 1357 – Kowalski | SSNO III, s. 114 |
| 1450 – Nobilis Stanislaus Kowalski de Lythwynowo | SSNO III, s. 115 |
| 1531 – Joannes Covalski | AntrP II, s. 218 |
| 1693 – Sophia Kowalska | AntrP II, s. 219 |
| 1885 – Peter Kowalsky | NOles, s. 69 |
Gdzie mieszkają Kowalscy?
Najwięcej nosicieli nazwiska mieszka w województwie mazowieckim (25 128 osób, ok. 19% wszystkich). Kobiet o tym nazwisku jest 66 118, mężczyzn 63 390.
| Województwo | Liczba osób |
|---|---|
| Mazowieckie | 25 128 |
| Łódzkie | 13 802 |
| Wielkopolskie | 12 155 |
| Kujawsko-pomorskie | 11 370 |
| Śląskie | 10 854 |
| Dolnośląskie | 8 821 |
| Małopolskie | 6 797 |
| Pomorskie | 6 473 |
| Lubelskie | 6 442 |
| Świętokrzyskie | 6 417 |
| Warmińsko-mazurskie | 6 195 |
| Zachodniopomorskie | 5 937 |
| Podkarpackie | 3 193 |
| Lubuskie | 2 789 |
| Opolskie | 2 197 |
| Podlaskie | 938 |
Źródło: IJP PAN, hasło KOWALSKI. Słownik nie podaje daty stanu danych.
Nazwisko Kowalski za granicą
Według IJP PAN najwięcej osób o tym nazwisku poza Polską mieszka w Niemczech (10 112), we Francji (2 427) i w Wielkiej Brytanii (1 896); w Norwegii 388, w Szwecji 366. Szacunki serwisu Forebears (dane z 2014 r.) mówią o ok. 24 205 osobach w USA i ok. 210 417 na całym świecie, w 100 krajach – to wartości przybliżone, liczone innym sposobem niż dane IJP.
Znane osoby o nazwisku Kowalski
- Tadeusz Kowalski (1889–1948) – orientalista i turkolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Piotr Kowalski (1927–2004) – rzeźbiarz i architekt, tworzył we Francji.
Noszenie tego samego nazwiska nie oznacza pokrewieństwa.
Trzy plakaty A3 (Geneza, Podróż, DNA) i Karta źródeł z pełną dokumentacją. Wersja PDF od 99 zł, wydruk A3 od 299 zł. Wpisz nazwisko, a przeniesiemy je do zamówienia:
Sprawdź swoje nazwisko
Masz inne nazwisko? Na posladach.com wpiszesz je i zobaczysz, co o nim wiemy. Pamiętaj: „DNA nazwiska” na naszych plakatach to graficzna metafora, a nie badanie genetyczne.
Źródła: Instytut Języka Polskiego PAN, Internetowy słownik nazwisk w Polsce (wersja 2.0), hasło KOWALSKI, nazwiska.ijppan.pl; Słownik staropolskich nazw osobowych (SSNO), t. III; Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku (AntrP), t. II; Nazwy osobowe dziewiętnastowiecznych mieszkańców Olesna (NOles) – wszystko za IJP PAN; Forebears, forebears.io/surnames/kowalski (dane 2014); biogramy: Archiwum Nauki PAN i PAU, „Materiały Tadeusza Kowalskiego (1889–1948)”; Bibliothèque nationale de France, data.bnf.fr.